Hangi Covit-19 Aşısını Tercih Etmeliyiz?

Hangi Covit-19 Aşısını Tercih Etmeliyiz?

Corona virüs aşısı çeşitleri nelerdir? Aşılar arasında nasıl bir fark bulunmaktadır? Yan etkileri var mıdır? Tüm detayları ile haberimizin devamında…

Corona Virüs Aşısı Çeşitleri

Corona virüs aşıları vücudun bağışıklık sistemine COVID-19’a neden olan virüsü güvenli bir şekilde tanıtmayı ve yok etmeyi öğretecek şekilde geliştirilmiştir.
**İnaktif aşılar hastalığa neden olmayan ancak bağışıklık yanıtı oluşturan etkisizleştirilmiş virüs içeren aşılardır. 
**Canlı atenüe aşılar hastalığa neden olmayan ancak bağışıklık yanıtı oluşturan zayıflatılmış virüs içeren aşılardır.
**Protein bazlı aşılar güvenli bir şekilde bağışıklık yanıtı oluşturmak için COVID-19 virüsünün yapısını taklit eden protein parçalarını kullanır.
**Viral vektör aşılar güvenli bağışıklık yanıtı oluşturmak için COVID-19 virüsünün RNA parçacıklarını taşıyan hastalık yapıcı etkisi olmayan virüslerin kullanıldığıaşılardır.
**m-RNA ve DNA aşıları kendi başına güvenli bağışıklık yanıtı oluşturan protein üretmek için genetik olarak tasarlanmış RNA ve DNA parçacıklarını kullanan son teknoloji bir yaklaşım olan aşılardır.
Üretim Teknolojilerine Göre Covid-19 Aşıları
Faz III çalışmalarına erken dönemde başlamış beş aşı, üç farklı yöntemle üretiliyor.

Yöntemler Şöyle;

a-İnaktif Aşılar

**Gelenekselleşmiş yöntemlerle üretilen aşılar.
**Virüs parçalanıp etkisiz hale getirilerek vücuda zarar vermeden bağışıklığı uyarır.
**Uzun dönem etkileri konusunda diğer aşılara kıyasla daha net olabilir.
**Öldürülmüş virüs ihtiva etmelerinden dolayı ilk aşamada daha güvenli olduğu kabul edilmiştir. 
**2-8°C’de saklamak uygunddur.
**Üretimi diğerlerine göre daha zor ve yavaş olmaktadır. 
**Türkiye’de yapılan faz III çalışmasının ara değerlendirme sonuçlarına göre aşının etkinliği %91,25 olarak tespit edilmiş durumdadır.
**Sinovac aşısı bu sınıfa girer.
 
b-Viral Vektör (Adenovirüs) Aşıları

**Adenovirüs grip benzeri hastalık yapar. Bu virüsün (adenovirüs) genetik müdahale sonrası Koronavirüs proteini ile desteklenerek insanda bağışıklık oluşturması amaçlanmıştır.
**Bu aşılar; Zika, Chikungunya gibi viral hastalıklara karşı uzun bir süredir faz III aşamasında olmuştur. 
**Aşıların içindeki mikroorganizmalar canlı olmakla birlikte, güçsüzleştirildiklerinden dolayı insanlarda hastalık yapamamaktadır. 
**2-8°C arasında, yani rutin olarak kullanılan aşı dolaplarında saklanabilmeleri avantajlarıdır.
**Yeni aşı geliştirme teknolojilerinde yer almaktadır. 
**Sputnik-V ve Oxford/AstraZeneca aşıları (AZA-1222) bu sınıfa girer.

c-Mesajcı RNA (mRNA) Aşıları

**mRNA, vücudumuzda doğal olarak üretilen protein sentezinde rol almaktadır.
**Laboratuvarda yapay olarak üretilen mRNA’lar tıpkı kendi mRNA’larımız gibi çalışarak virüse karşı bizi uyarmayı amaçlar.
**Bu moleküller daha sonra kendi moleküllerimiz gibi yıkılarak vücuttan atılmaktadırlar.
**Bu aşılar 25 yıldır kanser dâhil pek çok hastalığın tedavisine yönelik olarak kişiye özel immunoterapi yöntemleriyle çalışılan teknolojiye benzer şekilde üretilen aşılar olmuştur.
**Biontech/Pfizer aşısının (BNT-162b2) -70°C’de, Moderna aşısının (mRNA-1273) -20°C’de saklanabiliyor olması bu aşıların en büyük dezavantajı olmaktadır.
**Biontech/Pfizer, Moderna aşıları bu sınıfa girer.
**Türkiye’de halen 16 aşıya ilişkin çalışma yürütülmeye devam etmektedir.

Corona Virüs Aşısı Sonrası Oluşan Yan Etkiler

Yürütülen klinik çalışmalarda ve mevcut aşı uygulamalarında bugüne kadar COVID-19 aşılarına yönelik   cidd i yan etkiler  belirlenmemiştir.. Aşılamadan sonra görülen yan etkiler çoğunlukla hafiftir. 
Bu etkiler; yorgunluk, baş ağrısı, ateş, titreme, kas/eklem ağrısı, kusma, ishal, aşı uygulanan bölgede ağrı, kızarıklık, şişlik gibi hafif yan etkilerdir. Bununla birlikte nadir de olsa alerjik reaksiyonların olabileceği göz ardı edilmeden aşı uygulamasından sonra bir rahatsızlık hissedilmesi durumunda en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması ve hekime yakın zamanda aşı olunduğu bilgisinin iletilmesi gerektiği bilinmelidir.

Son Başvuru Tarihi: 30 Nisan 2021